BÀN CHÂN BẸT Ở TRẺ CÓ NGUY HIỂM KHÔNG? NGUYÊN NHÂN VÀ HƯỚNG XỬ LÝ

Bàn chân bẹt ở trẻ có nguy hiểm không?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm bàn chân thấp hoặc không hình thành rõ, khiến phần giữa lòng bàn chân tiếp xúc nhiều với mặt đất khi trẻ đứng. Đây là đặc điểm khá phổ biến trong những năm đầu đời và không phải trường hợp nào cũng là dị tật cần điều trị. Ở trẻ nhỏ, lớp mô mềm dưới lòng bàn chân có thể khiến vòm chân khó quan sát, sau đó cấu trúc này dần phát triển theo quá trình trưởng thành.

Điều đáng lưu ý là khi bàn chân bẹt đi kèm đau, hạn chế vận động hoặc biến đổi trục chi dưới, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến chức năng vận động. Bàn chân có vai trò nâng đỡ và hấp thụ lực, vì vậy sự thay đổi trong cách tiếp đất có thể khiến lực tác động phân bố không đều lên cổ chân, đầu gối, hông và cột sống.

Nếu bàn chân có xu hướng đổ vào trong quá mức, cẳng chân và đầu gối cũng có thể thay đổi hướng khi trẻ đi lại hoặc chạy nhảy. Một số trẻ vì thế dễ mỏi chân, đau khớp hoặc gặp khó khăn khi tham gia các hoạt động thể chất. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng ở mỗi trẻ không giống nhau và không thể dự đoán chỉ dựa trên hình dáng bàn chân.

Những dấu hiệu cha mẹ nên chú ý

Cha mẹ có thể quan sát bàn chân của trẻ khi đứng và đi chân trần. Nếu phần giữa lòng bàn chân gần như áp sát mặt đất, vòm chân không rõ hoặc cạnh trong bàn chân có xu hướng đổ xuống, đây là những dấu hiệu nên được theo dõi.

Ngoài ra, khi quan sát trẻ từ phía sau, cha mẹ có thể nhận thấy gót chân nghiêng ra ngoài hoặc cổ chân có vẻ lệch. Dáng đi cũng có thể thay đổi với biểu hiện bàn chân xoay vào trong hoặc ra ngoài, bước chân thiếu ổn định, trẻ dễ vấp ngã hoặc nhanh mỏi khi chạy.

Một số trẻ có thể than đau ở bàn chân, gót chân, cổ chân hoặc đầu gối sau khi vận động. Giày dép mòn không đều, đặc biệt ở phía trong, cũng có thể gợi ý sự thay đổi cách chịu lực. Tuy nhiên, những dấu hiệu này không đủ để tự xác định trẻ mắc bàn chân bẹt và cần được đánh giá trong tổng thể.

Nguyên nhân khiến trẻ bị bàn chân bẹt

Bàn chân bẹt có thể liên quan đến nhiều yếu tố. Yếu tố gia đình là một trong những nguyên nhân cần được xem xét, bởi đặc điểm cấu trúc bàn chân và độ mềm dẻo của dây chằng có thể có tính di truyền.

Một số trẻ có dây chằng tương đối lỏng lẻo hoặc khả năng nâng đỡ của các cơ quanh bàn chân chưa tốt, khiến vòm chân hạ thấp khi chịu trọng lượng. Chấn thương, gãy xương, bất thường cấu trúc xương hoặc một số bệnh lý ảnh hưởng đến khớp, cơ và thần kinh cũng có thể dẫn đến thay đổi hình dạng bàn chân.

Thừa cân, béo phì làm tăng tải trọng lên bàn chân và có thể góp phần gây quá tải các cấu trúc nâng đỡ vòm chân. Đối với trẻ, không nên quy kết bàn chân bẹt chỉ do đi chân đất hoặc sử dụng giày dép có đế phẳng, bởi các yếu tố này không phải nguyên nhân duy nhất và bằng chứng về mối liên hệ trực tiếp còn hạn chế.

Có nên kiểm tra bàn chân cho trẻ từ sớm?

Việc theo dõi bàn chân từ những năm đầu đời giúp cha mẹ nhận biết sớm các biểu hiện bất thường. Tuy nhiên, trẻ nhỏ có vòm bàn chân chưa hoàn thiện là điều thường gặp, do đó không nên vội vàng can thiệp chỉ vì thấy lòng bàn chân phẳng.

Nếu trẻ có bàn chân phẳng kèm đau, cứng khớp, dáng đi bất thường, dễ vấp ngã, hạn chế vận động hoặc bàn chân biến dạng rõ, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám chuyên khoa. Bác sĩ có thể đánh giá bàn chân khi trẻ đứng, đi lại và thực hiện các nghiệm pháp kiểm tra chức năng vòm chân. Trong trường hợp cần thiết, trẻ có thể được chỉ định chẩn đoán hình ảnh để tìm nguyên nhân.

Các phương pháp hỗ trợ và điều trị

Với bàn chân bẹt không gây triệu chứng, bác sĩ thường ưu tiên theo dõi sự phát triển thay vì điều trị tích cực. Khi trẻ có đau hoặc vấn đề về chức năng, các phương pháp bảo tồn thường được cân nhắc trước.

Trẻ có thể được hướng dẫn những bài tập phục hồi chức năng nhằm tăng cường cơ bàn chân, cơ cẳng chân, cải thiện khả năng giữ thăng bằng và kiểm soát tư thế. Dụng cụ chỉnh hình bàn chân cũng có thể được chỉ định ở một số trường hợp để hỗ trợ vòm và giúp phân bố lực phù hợp hơn khi vận động.

Phẫu thuật không phải lựa chọn thông thường cho trẻ bị bàn chân bẹt và chỉ được cân nhắc trong những trường hợp đặc biệt, chẳng hạn biến dạng nặng, đau kéo dài, ảnh hưởng đáng kể đến chức năng hoặc không đáp ứng với điều trị bảo tồn.

Quan trọng nhất, cha mẹ không nên tự ý sử dụng dụng cụ chỉnh hình hoặc áp dụng phương pháp điều trị cho trẻ khi chưa được đánh giá. Phát hiện đúng tình trạng, theo dõi sự phát triển của bàn chân và can thiệp phù hợp khi có chỉ định sẽ giúp hạn chế những ảnh hưởng không mong muốn đến khả năng vận động của trẻ.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng dép cho bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.